Paidiatros.com

Κτύπημα – τραύμα στο κεφάλι. Πότε χρειάζεται να γίνει αξονική τομογραφία. Τι πρέπει να ξέρουν οι γονείς.

Δρ Αδάμος Χατζηπαναγής, Παιδίατρος

  
 
 
Κτύπημα – τραύμα στο κεφάλι. Πότε χρειάζεται να γίνει αξονική τομογραφία. Τι πρέπει να ξέρουν οι γονείς.


Το πρόσφατο περιστατικό θανάτου του παιδιού μετά από τραυματισμό στην κεφαλή έχει ευαισθητοποιήσει και ταυτόχρονα ανησυχήσει τους γονείς.  Το άρθρο αυτό δίνει χρήσιμες συμβουλές σε γονείς αλλά ταυτόχρονα ξεκαθαρίζει στους γονείς ότι η αξονική δεν είναι πανάκια και πρέπει να χρησιμοποιείται εκεί και όπου χρειάζεται.

Πολλά παιδιά κτυπούν καθημερινά στο κεφάλι. Οι γονείς κάποιες φορές πανικοβάλλονται και άλλες δεν δίνουν ιδιαίτερη σημασία.

 

Πόσο συχνοί είναι οι τραυματισμοί στο κεφάλι;

Η αλήθεια αποτυπώνετε στα πιο κάτω νούμερα που αφορούν παιδιά μέχρι την ηλικία των 14 χρόνων. Στη Αμερική, κάθε χρόνο, καταγράφονται 500 000 επισκέψεις στις πρώτες βοήθειες, 37 000 παιδιά εισάγονται στο νοσοκομείο για παρακολούθηση και 2000 παιδιά πεθαίνουν. Στις αναπτυγμένες χώρες όπως είναι η Κύπρος, οι κακώσεις του εγκεφάλου αποτελούν την κύρια αιτία θανάτου αλλά και ανικανότητας στα παιδιά. 

 

Τι είναι το πρώτο πράγμα που πρέπει οι γονείς να κάνουν.

Θα πρέπει να ενημερώσουν το παιδίατρο τους και φυσικά να εξετάσει το παιδί κάποιος γιατρός (Γενικός γιατρός, παιδοχειρουργός, παιδίατρος κτλ).

 

Τι σημαίνει «Κλινικά σοβαρή εγκεφαλική βλάβη».

Σε αυτή τη κατηγορία υπάγονται τα εξής παιδιά που παρουσιάζουν ένα ή περισσότερα από τα πιο κάτω:

  • Παρουσία ενδοκράνιας αιμορραγίας στην αξονική εγκεφάλου που συνοδεύεται με ένα από τα ακόλουθα: Διασωλήνωση του παιδιού, επέμβαση από νευροχειρουργό, νοσηλεία για περισσότερο από δυο μέρες ή θάνατος.
  • Πιεστικό κάταγμα κρανίου που χρειάζεται χειρουργική αντιμετώπιση.
  • Σημάδια που να υποδεικνύουν κάταγμα στη βάση του κρανίου όπως η εκροή εγκεφαλονωτιαίου υγρού από τη μύτη και τα αυτιά ή αιμάτωμα πίσω από το αυτί.

Η αναγνώριση και γνώση της πιο πάνω ορολογίας («Κλινικά σοβαρή εγκεφαλική βλάβη») είναι σημαντική για να κατανοήσετε το υπόλοιπο κείμενο.

 

Ποια συμπτώματα μπορεί να παρουσιάσουν τα παιδιά που έχουν τραυματιστεί στο κεφάλι

1. Απώλεια της συνείδησης. Περίπου 5% των παιδιών ηλικίας μικρότερης των 2 χρονών και 13% των παιδιών μεγαλύτερης των 2 χρονών παρουσιάζουν απώλεια της συνείδησης.

2. Αιμάτωμα στο κρανίο.  Η συντριπτική πλειοψηφία των παιδιών με αιμάτωμα στο κεφάλι που δεν συνοδεύεται από κάποιο άλλο σύμπτωμα δεν περιλαμβάνονται στην ομάδα των παιδιών με «Κλινικά σοβαρή εγκεφαλική βλάβη».

Παρά το γεγονός ότι η συντριπτική πλειοψηφία των παιδιών με αιμάτωμα στο κεφάλι που δεν συνοδεύεται από κάποιο άλλο σύμπτωμα δεν περιλαμβάνονται στην ομάδα των παιδιών με «Κλινικά σοβαρή εγκεφαλική βλάβη», εντούτοις στις πιο κάτω περιπτώσεις χρειαζόμαστε να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί:

  1. Όταν παρουσιάζεται στα βρέφη.
  2. Όταν η διάμετρος του είναι μεγαλύτερη από 3 εκατοστά.
  3. Όταν εντοπίζεται σε περιοχή που δεν είναι στο μπροστινό (μετωπιαίο) μέρος του κρανίου.

3. Εμετοί. Περίπου το 13% των παιδιών με κάκωση στη κεφαλή αναφέρουν ένα εμετό. Οι πλειοψηφία αυτών των παιδιών δεν ανήκει στην κατηγορία των παιδιών με «Κλινικά σοβαρή εγκεφαλική βλάβη». Εντούτοις, σε κάθε περίπτωση παιδιού που παρουσίασε εμετό θα πρέπει να μας κάνει να είμαστε προσεχτικοί.

4. Πονοκέφαλος. Παρουσιάζεται σχεδόν στα μισά παιδιά και μας ανησυχεί αν ο πονοκέφαλος αυτός επιδεινώνεται με την πάροδο του χρόνου.

5. Σπασμοί. Παρουσιάζεται στο 1% των παιδιών με κρανιοεγκεφαλική κάκωση και μας κάνει να είμαστε ιδιαίτερα προσεχτικοί.

6. Κάταγμα του κρανίου. Παρουσιάζεται σε ένα στα δέκα παιδιά και είναι και αυτό ένα σημείο που μας προτρέπει να είμαστε προσεχτικοί.

Πώς θα εκτιμήσει ο γιατρός ένα παιδί με κάκωση στο κρανίο;

Θα πάρει ένα λεπτομερές ιστορικό (για το μηχανισμό που έγινε η κάκωση, το ύψος που έπεσε ένα παιδί και πώς κτύπησε, κτλ) και στη συνέχεια θα εξετάσει προσεχτικά το παιδί για να αποφασίσει αν πρέπει να ζητήσει να γίνει αξονική τομογραφία ή να κρατήσει το παιδί για νοσηλεία.

Πότε συστήνεται να γίνει αξονική τομογραφία;

Η αξονική τομογραφία έχει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία των παιδιών λόγω της μεγάλης ακτινοβολίας στην οποία εκτίθεται το παιδί. Γι’ αυτό θα πρέπει να είμαστε πολύ προσεχτικοί κάθε φορά που ζητείται να γίνει αξονική γιατί η ακτινοβολία είναι από τους κύριους παράγοντες ανάπτυξης του καρκίνου.

Η ηλικία του παιδιού είναι σημαντικός παράγοντας για να αποφασίσει κάποιος την διενέργεια αξονικής τομογραφίας. Τα παιδιά ηλικίας μικρότερης των δυο χρόνων είναι δύσκολο να τα εκτιμήσει κάποιος νευρολογικά. Γι’ αυτό και οι συστάσεις στηρίζονται όπως θα δείτε πιο κάτω στην ηλικία του παιδιού.

Α. Παιδιά < 2 χρονών

i. Διενεργείται άμεσα αξονική τομογραφία αν το παιδί παρουσιάζει ένα ή περισσότερα από τα πιο κάτω:

  • Υποψία κακοποίησης
  • Εστιακά νευρολογικά ευρήματα
  • Οξύ κάταγμα κρανίου, συμπεριλαμβανομένου κατάγματος της βάσης του κρανίου
  • Λήθαργος ή ευερεθιστότητα
  • Προβολή πρόσθιας πηγής
  • Ακατάσχετοι έμετοι
  • Σπασμοί μετά το τραυματισμό
  • Απώλεια της συνείδησης που διήρκησε περισσότερο από μερικά δευτερόλεπτα.

ii. Στα πιο κάτω παιδιά μπορεί κάποιος να τα παρακολουθήσει για 4-6 ώρες ή να διενεργήσει άμεσα αξονική τομογραφία.

  • Εμετοί που δεν είναι ακατάσχετοι
  • Πολύ μικρής διάρκειας απώλειας συνείδησης ή που δεν είναι βεβαία από το ιστορικό.
  • Λήθαργος ή ευερεθιστότητα στο ιστορικό αλλά την ώρα της εξέτασης το παιδί εντελώς φυσιολογικό.
  • Αλλαγή της συμπεριφοράς του παιδιού που αναφέρεται από τους γονείς ή τον κηδεμόνα.
  • Αιμάτωμα στο κρανίο.
  • Κάταγμα στο κρανίο που δεν είναι οξύ (πέρασαν περισσότερο από 24 ώρες).
  • Βρέφος μικρότερο των 3 μηνών.

Παιδιά > 2 χρονών

i. Διενεργείται άμεσα αξονική τομογραφία αν το παιδί παρουσιάζει ένα ή περισσότερα από τα πιο κάτω:

  • Εστιακά νευρολογικά ευρήματα
  • Κάταγμα κρανίου και ειδικά της βάσης του κρανίου
  • Σπασμοί
  • Επίμονη αλλαγή της συμπεριφοράς
  • Παρατεταμένη απώλεια της συνείδησης

 

ii. Στα πιο κάτω παιδιά μπορεί κάποιος να τα παρακολουθήσει για 4-6 ώρες ή να διενεργήσει άμεσα αξονική τομογραφία.

  • Εμετοί
  • Πονοκέφαλος
  • Μικρής διάρκειας απώλεια της συνείδησης

Συστήνεται να μην γίνεται αξονική τομογραφία στην περίπτωση που ο ασθενής έχει όλα τα πιο κάτω:

  • Φυσιολογική ψυχολογική κατάσταση του παιδιού
  • Δεν παρουσίασε απώλεια της συνείδησης
  • Δεν έκανε εμετό
  • Δεν έχει σημεία κατάγματος της βάσης του κρανίου
  • Δεν έχει σοβαρό πονοκέφαλο

Είναι χρήσιμο να σημειωθεί ότι ακόμα και στα παιδιά που συστήνεται να μην γίνει αξονική τομογραφία υπάρχει ένα μικρό ποσοστό (<0.05% στα παιδιά ηλικίας μεγαλύτερης των 2 χρονών) όπου μπορεί να παρουσιάσουν «Κλινικά σοβαρή εγκεφαλική βλάβη».

Αξίζει δε το κόπο να σημειώσουμε εδώ ότι ακόμα και να υποβάλουμε σε αξονική τομογραφία όλα τα παιδιά με τραύμα στο κεφάλι δεν εξασφαλίζουμε 100% ότι δεν θα χάσουμε κανένα περιστατικό εγκεφαλικής αιμορραγίας γιατί πολύ απλά μπορεί να αναπτυχθεί η αιμορραγία αμέσως μετά την τη διενέργεια της αξονικής τομογραφίας.  

Μείνετε ενημερωμένοι για την υγεία του παιδιού σας

Εισάγετε την ημερομηνία γέννησης του παιδιού σας


Σχετικά Άρθρα







Μείνετε ενημερωμένοι για την υγεία του παιδιού σας

Εισάγετε την ημερομηνία γέννησης του παιδιού σας