Διαβήτης και σχολείο – Τί πρέπει να ξέρουν οι γονείς παιδιού με σακχαρώδη διαβήτη

Η σχολική ζωή είναι γεμάτη προκλήσεις για κάθε παιδί. Για τα παιδιά με διαβήτη, αυτές οι προκλήσεις συνοδεύονται από την ανάγκη να διαχειρίζονται την υγεία τους μέσα στην τάξη, στην αυλή και στις δραστηριότητες. Οι γονείς συχνά αναρωτιούνται πώς θα εξασφαλίσουν ότι το παιδί τους θα νιώθει ασφαλές, αποδεκτό και ισότιμο με τους συμμαθητές του. Σε ένα παιδί με διαβήτη που θα φοιτήσει στο σχολείο πολλά ερωτήματα πλανώνται και βασανίζουν τους γονείς.

 Πρέπει να ενημερωθεί το σχολείο ότι το παιδί μου έχει διαβήτη;

Ναι. Είναι απαραίτητο οι δάσκαλοι, ο/η διευθυντής/ρια και το προσωπικό να γνωρίζουν. Έτσι θα ξέρουν πώς να αντιδράσουν σε περίπτωση ανάγκης (υπογλυκαιμία ή υπεργλυκαιμία) και θα μπορούν να στηρίξουν το παιδί με τρόπο διακριτικό αλλά ουσιαστικό.

Ποιος θα φροντίζει το παιδί μου στο σχολείο;

Συνήθως υπάρχει ένα κύριο άτομο (σχολική συνοδός) που θα βοηθά στη φροντίδα του παιδιού με διαβήτη στο σχολείο.
 

Το ίδιο το παιδί μπορεί επίσης να συμμετέχει στη διαχείριση του διαβήτη του στο σχολείο. Όσο μεγαλώνει, θα μπορεί να αναλαμβάνει όλο και περισσότερα βήματα μόνο του. Παρ’ όλα αυτά, πάντα πρέπει να υπάρχει ένας ενήλικας στο σχολείο που γνωρίζει την κατάσταση, έχει εκπαιδευτεί κατάλληλα  και μπορεί να βοηθήσει σε περίπτωση ανάγκης ή επείγοντος περιστατικού.

Τι πληροφορίες πρέπει να περιλαμβάνει το σχολικό σχέδιο φροντίδας;

Το σχολικό σχέδιο φροντίδας του παιδιού με  διαβήτη θα πρέπει να περιλαμβάνει σαφείς οδηγίες για τη φροντίδα του παιδιού στην καθημερινή του ρουτίνα, καθώς και οδηγίες για την αντιμετώπιση προβλημάτων ή επειγόντων περιστατικών.
Το σχέδιο πρέπει να συντάσσεται σε συνεργασία με εσάς και τον γιατρό του παιδιού σας και να περιλαμβάνει:

• Φάρμακα του παιδιού: Όλα τα φάρμακα που λαμβάνει, πού φυλάσσονται, πότε και πώς χορηγούνται. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στον χρόνο και τη δόση της ινσουλίνης.
• Γεύματα και σνακ: Ποιες τροφές επιτρέπονται ή αποφεύγονται, καθώς και συγκεκριμένες ώρες ή ποσότητες φαγητού, αν το παιδί πρέπει να τρώει σε σταθερό πρόγραμμα.
• Έλεγχος σακχάρου: Ποιος θα μετρά το σάκχαρο του παιδιού, πότε και με ποιον τρόπο.
• Συμπτώματα υπογλυκαιμίας ή υπεργλυκαιμίας: Ποια σημάδια πρέπει να προσέχει το προσωπικό.
• Αντιμετώπιση επεισοδίων υπο ή υπεργλυκαιμίας: Τι πρέπει να κάνουν σε περίπτωση πολύ χαμηλού ή πολύ υψηλού σακχάρου και πότε πρέπει να ζητήσουν επείγουσα ιατρική βοήθεια.
• Επικοινωνία: Τηλέφωνα γονέων, άλλων συγγενών και του γιατρού του παιδιού, για άμεση επικοινωνία σε περίπτωση ανάγκης.
• Συμμετοχή σε δραστηριότητες: Οδηγίες για το πώς το παιδί μπορεί με ασφάλεια να συμμετέχει στη γυμναστική, στα πάρτι, στις εκδρομές ή σε άλλες ειδικές δραστηριότητες.
• Άλλες ανάγκες: Για παράδειγμα, αν το παιδί χρειάζεται να βγαίνει από την τάξη κάποιες ώρες για να κάνει ινσουλίνη, να φάει ή να πάει στην τουαλέτα.

Κάθε χρόνο, πριν ξεκινήσει η σχολική χρονιά, είναι καλό να επανεξετάζεται μαζί με το σχολείο αυτό το σχέδιο, γιατί μπορεί να χρειαστούν αλλαγές καθώς το παιδί μεγαλώνει ή αλλάζει θεραπευτικό σχήμα.

Χρειάζεται το παιδί ειδική άδεια για να μετράει το σάκχαρό του;

Όχι. Η μέτρηση του σακχάρου και η χορήγηση ινσουλίνης αποτελούν μέρος της καθημερινότητας. Το παιδί μπορεί να τα κάνει στην τάξη ή σε ειδικό χώρο, ανάλογα με αυτό που τον κανει να αισθάνεται άνετα  και τι έχετε συμφωνήσει με το σχολείο.

Τι πρέπει να ξέρει ο/η δάσκαλος για την υπογλυκαιμία;

Ο/η δάσκαλος/α πρέπει να γνωρίζει:

• Τα σημάδια της υπογλυκαιμίας (πείνα, ιδρώτας, τρέμουλο, νευρικότητα, δυσκολία συγκέντρωσης).
• Τον τρόπο αντιμετώπισης: να δώσει στο παιδί ζάχαρη, χυμό ή κάποιο γλυκό σνακ.
• Ότι δεν αφήνουμε ποτέ το παιδί μόνο μέχρι να συνέλθει .

Μπορεί το παιδί να συμμετέχει σε όλες τις δραστηριότητες;

Ναι. Ο διαβήτης δεν πρέπει να το περιορίζει. Με σωστή προετοιμασία (σνακ πριν τη γυμναστική, νερό διαθέσιμο) το παιδί συμμετέχει κανονικά σε όλα τα σχολικά δρώμενα από τη γυμναστική μέχρι τις θεατρικές παραστάσεις.

Τι γίνεται στις σχολικές εκδρομές;

Με καλή οργάνωση το παιδί συμμετέχει χωρίς πρόβλημα.  Χρειάζεται:

• Να έχει μαζί του τον μετρητή, την ινσουλίνη, σνακ και χυμούς.
• Να υπάρχει ενήλικας που γνωρίζει βασικά για τον διαβήτη και πώς να αντιδράσει σε περίπτωση υπογλυκαιμίας.

Πρέπει οι συμμαθητές να ξέρουν για τον διαβήτη;

Είναι βοηθητικό να γίνει μια απλή, κατανοητή ενημέρωση (πάντα με τη συγκατάθεση του παιδιού και της οικογένειας). Έτσι μειώνεται η αμηχανία, ενισχύεται η αποδοχή και οι συμμαθητές μπορούν να σταθούν υποστηρικτικά.

Μπορεί να υπάρξουν στιγμές που το παιδί θα χρειαστεί βοήθεια;

Ναι. Ειδικά αν είναι μικρό ή αν εμφανίσει έντονα συμπτώματα υπογλυκαιμίας. Γι’ αυτό είναι σημαντικό το προσωπικό να είναι εκπαιδευμένο και διαθέσιμο να αντιδράσει άμεσα.

Πώς μπορούν οι γονείς να συνεργαστούν με το σχολείο;

Ως γονείς, μπορείτε να στηρίξετε το σχολείο πρακτικά και ουσιαστικά:

• Παραδώστε όλα τα απαραίτητα υλικά διαβήτη που χρειάζεται το παιδί στο σχολείο (μετρητή, ινσουλίνη, στυλό ή αντλία, αναλώσιμα, φάρμακα έκτακτης ανάγκης).
• Αφήστε τρόφιμα ή σνακ στο σχολείο που θα είναι πάντα διαθέσιμα.
• Προσφερθείτε να ενημερώσετε τους εκπαιδευτικούς (και αν είναι κατάλληλο, τους μαθητές) για τον διαβήτη και τον τρόπο διαχείρισής του.
• Κρατήστε το σχολείο ενήμερο για οποιεσδήποτε αλλαγές στην υγεία ή στη θεραπεία του παιδιού σας.

Τι άλλο πρέπει να γνωρίζω;

Σύμφωνα με τη νομοθεσία (στις Ηνωμένες Πολιτείες), τα περισσότερα σχολεία υποχρεούνται να καλύπτουν τις ανάγκες παιδιών με διαβήτη και να τους παρέχουν την απαραίτητη υποστήριξη.
Αν ένα σχολείο δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στις ανάγκες του παιδιού, επικοινωνήστε με τον γιατρό ή τον νοσηλευτή του.
 

Συμπέρασμα

Το παιδί με διαβήτη μπορεί να ζήσει μια φυσιολογική και χαρούμενη σχολική ζωή, αρκεί να υπάρχει καλή συνεργασία γονέων, εκπαιδευτικών και μαθητών. Η ενημέρωση, η κατανόηση και η στήριξη είναι τα τρία «κλειδιά» που ανοίγουν τον δρόμο για μια ομαλή καθημερινότητα στο σχολείο.